Kościół parafialny w ciechocinku

Status kościoła filialnego oznaczał, że miejscowa wspólnota korzystała z własnej świątyni jeszcze przed powołaniem odrębnej parafii. Taki układ dobrze pokazuje, że rozwój duszpasterstwa przebiegał etapami: od budowy kościoła po pełną organizację parafii św. Piotra i Pawła.

Najważniejsze etapy tej historii układają się w czytelną chronologię:

• 1877-1884 – budowa ceglanego kościoła w stylu neogotyckim
• 15 sierpnia 1884 – benedykcja, czyli liturgiczne pobłogosławienie świątyni, dokonana przez ks. prałata Franciszka Stopierzyńskiego
• 15 października 1904 – konsekracja, czyli uroczyste poświęcenie kościoła, dokonana przez biskupa włocławskiego Stanisława Zdzitowieckiego
• 8 maja 1918 – erygowanie parafii św. Piotra i Pawła

Konsekracja z 1904 roku wiąże dzieje świątyni z tradycją diecezji włocławskiej. Parafia zyskała pełną samodzielność po 34 latach od benedykcji, co zamknęło etap organizowania lokalnego ośrodka parafialnego.

Dlaczego neogotycki charakter świątyni jest tak czytelny?

Neogotycki styl kościoła w Ciechocinku widać w całej kompozycji, nie tylko w detalach. Ceglany korpus, dwie wieże, duże witraże i spójny wystrój architektoniczny sprawiają, że kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła zachował jednolity charakter.

Witraże z lat 1903-1905, wielobarwna polichromia i jasne marmurowe ołtarze kształtują wnętrze za pomocą pionów, światła i koloru. Taka kompozycja wzmacnia odbiór neogotyckiego stylu zarówno w nawie, jak i w prezbiterium.

Świątynia uzyskała pełny wystrój architektoniczny około 1905 roku. W latach 1903-1905 założono witraże wykonane w Zakładzie św. Łukasza w Warszawie, a wieże pokryto blachą miedzianą. Taka konsekwencja materiałów i detali sprawiła, że późniejsza rozbudowa nie zatarła pierwotnego stylu.

Wnętrze i wyposażenie kościoła parafialnego

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła zachował wyposażenie, które pozwala odczytać kolejne etapy urządzania wnętrza. Wiele z tych elementów pochodzi z przełomu XIX i XX wieku i nadal tworzy spójną całość z neogotyckim wystrojem.

Biały marmur kanaryjski zastosowany w ołtarzu głównym i obu ołtarzach bocznych porządkuje przestrzeń prezbiterium. Jasny kamień łączy się z polichromią i światłem przechodzącym przez witraże, dlatego ołtarze wyraźnie odcinają się od tła wnętrza.

Jakie elementy wyposażenia wyróżniają kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła?

Najważniejsze elementy wyposażenia obejmują:

• ołtarz główny z białego marmuru kanaryjskiego z obrazem Przemienienia Pańskiego
• zasuwę z wizerunkiem świętych Apostołów Piotra i Pawła, patronów kościoła i parafii
• dwa boczne ołtarze z białego marmuru kanaryjskiego
• figurę św. Antoniego w ołtarzu północnym
• figurę Matki Bożej Łaskawej w ołtarzu południowym
• 12-głosowe organy braci Blombergów oraz trzy duże dzwony umieszczone w wieżach

Wnętrze kościoła parafialnego wyróżniają również duże neogotyckie witraże z Warszawy i wielobarwna polichromia. W podziemiach urządzono trzy kapliczki do wystawiania ciał zmarłych, dlatego część podziemna od początku służyła także pożegnaniom zmarłych.

Rozbudowa z lat 1984-1989 zmieniła skalę, nie charakter

Największe prace budowlane w kościele parafialnym w Ciechocinku przeprowadzono w latach 1984-1989. Rozbudowę wykonano z powodu wzrostu liczby mieszkańców i napływu kuracjuszy, ale nową część podporządkowano historycznej świątyni.

Rozbudowa nie polegała na prostym dobudowaniu kilku pomieszczeń. Projekt objął część nadziemną i podziemną, dlatego powiększono przestrzeń użytkową bez rezygnacji z dawnych elementów wyposażenia.

Zakres rozbudowy objął:

• dobudowę nowego transeptu, czyli poprzecznej części nawy
• dobudowę prezbiterium, zakrystii i biura
• urządzenie pięciu dodatkowych pomieszczeń w podziemiu
• przywrócenie dawnego ołtarza głównego z obrazem patronów parafii
• przywrócenie kutej stalowej ambony z 1893 roku

Projekt rozbudowy przygotował Jan Tajchman, który za projekt i realizację otrzymał nagrodę SARP w 1989 roku. Prezbiterium zwieńcza kryształowe sklepienie, a starsza i nowsza część kościoła łączą się bez utraty neogotyckiego porządku wnętrza.

FAQ

1. Kiedy miała miejsce konsekracja świątyni i kto jej dokonał?

Konsekracja kościoła odbyła się 15 października 1904 roku i została dokonana przez biskupa włocławskiego Stanisława Zdzitowieckiego; wcześniej świątynię pobłogosławił ks. prałat Franciszek Stopierzyński (15 VIII 1884).

2. Kto opracował rozbudowę z lat 1984–1989 i czy projekt został nagrodzony?

Projekt rozbudowy przygotował Jan Tajchman; za projekt i realizację prac w latach 1984–1989 otrzymał w 1989 roku nagrodę Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP). Rozbudowa zachowała neogotycki charakter.

3. Z jakiego materiału wykonano ołtarz główny i co go wyróżnia?

Ołtarz główny wykonano z białego marmuru kanaryjskiego; zawiera obraz Przemienienia Pańskiego i w połączeniu z polichromią oraz witrażami wyraźnie akcentuje neogotycki porządek wnętrza.